Εισαγωγή

Επαναλαμβανόμενη διάρροια, αίμα ή βλέννα στα κόπρανα, κοιλιακές κράμπες και μια επίμονη ανάγκη για τουαλέτα, ακόμη και όταν το έντερο φαίνεται να έχει αδειάσει.

Η ελκώδης κολίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος που προσβάλλει το παχύ έντερο και το ορθό. Δεν είναι απλή κολίτιδα από κάποια τροφή, δεν είναι λοίμωξη και δεν είναι το ίδιο με το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου.

Η φλεγμονή είναι πραγματική και μπορεί να εντοπιστεί με ενδοσκόπηση, βιοψίες και εργαστηριακές εξετάσεις.

Η νόσος συνήθως ακολουθεί περιόδους έξαρσης και ύφεσης. Παρότι δεν υπάρχει μία θεραπεία που να είναι κατάλληλη για όλους, η σύγχρονη ιατρική διαθέτει αρκετές επιλογές για τον έλεγχο της φλεγμονής, την επούλωση του εντέρου και την πρόληψη των επιπλοκών.

🧬 Τι είναι η ελκώδης κολίτιδα;

Η ελκώδης κολίτιδα είναι μία από τις δύο βασικές μορφές των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νοσημάτων του Εντέρου, γνωστών ως ΙΦΝΕ ή IBD.

Οι δύο κύριες μορφές είναι:

• η ελκώδης κολίτιδα,
• η νόσος Crohn.

Στην ελκώδη κολίτιδα, μια μη φυσιολογική αντίδραση του ανοσοποιητικού προκαλεί χρόνια φλεγμονή και μικρές πληγές, δηλαδή έλκη, στην εσωτερική επιφάνεια του παχέος εντέρου.

Η φλεγμονή:

• ξεκινά συνήθως από το ορθό,
• επεκτείνεται προς τα πάνω,
• εμφανίζεται με συνεχόμενο τρόπο,
• περιορίζεται στο παχύ έντερο,
• αφορά κυρίως τον βλεννογόνο, δηλαδή την εσωτερική επένδυση του εντέρου.

Η έκταση της νόσου διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σε ορισμένους περιορίζεται στο ορθό, ενώ σε άλλους μπορεί να επηρεάζει ολόκληρο το παχύ έντερο.

🧠 Τι προκαλεί την ελκώδη κολίτιδα;

Η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η νόσος προκύπτει από την αλληλεπίδραση:

• γενετικής προδιάθεσης,
• ανοσοποιητικού συστήματος,
• εντερικού μικροβιώματος,
• περιβαλλοντικών παραγόντων.

Γενετική προδιάθεση

Η ελκώδης κολίτιδα εμφανίζεται συχνότερα σε ανθρώπους που έχουν στενό συγγενή με ελκώδη κολίτιδα ή νόσο Crohn.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κληρονομείται με έναν απλό και προβλέψιμο τρόπο. Πολλοί άνθρωποι που διαγιγνώσκονται δεν έχουν γνωστό οικογενειακό ιστορικό, ενώ η ύπαρξη συγγενή με ΙΦΝΕ δεν σημαίνει ότι κάποιος θα νοσήσει οπωσδήποτε.

Ανοσοποιητικό σύστημα

Το ανοσοποιητικό σύστημα φαίνεται να αντιδρά με ακατάλληλο τρόπο απέναντι σε μικροοργανισμούς και άλλα ερεθίσματα του εντέρου.

Αντί η αντίδραση να σταματήσει όταν ολοκληρωθεί ο σκοπός της, η φλεγμονή επιμένει και προκαλεί βλάβη στον βλεννογόνο του παχέος εντέρου.

Για τον λόγο αυτό η ελκώδης κολίτιδα χαρακτηρίζεται ως ανοσομεσολαβούμενη νόσος.

Εντερικό μικροβίωμα

Τα βακτήρια και οι υπόλοιποι μικροοργανισμοί του εντέρου φαίνεται να συμμετέχουν στη λειτουργία του ανοσοποιητικού και στην πορεία της νόσου.

Δεν έχει βρεθεί, όμως, ένα συγκεκριμένο βακτήριο ή ένας ιός που να προκαλεί από μόνος του την ελκώδη κολίτιδα.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες

Ο τρόπος ζωής, ορισμένα φάρμακα, προηγούμενες λοιμώξεις και διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες μελετώνται για τον πιθανό ρόλο τους.

Κανένας από αυτούς δεν εξηγεί μόνος του την εμφάνιση της νόσου.

❌ Προκαλείται από τη διατροφή ή το άγχος;

Όχι. Η ελκώδης κολίτιδα δεν προκαλείται επειδή κάποιος έτρωγε «λάθος» ούτε επειδή αγχώθηκε πολύ.

Ορισμένα τρόφιμα μπορεί να επιδεινώνουν συμπτώματα, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης. Δεν αποτελούν, όμως, τη βασική αιτία της φλεγμονής.

Αντίστοιχα, το άγχος μπορεί να επηρεάζει:

• την αντίληψη του πόνου,
• την κινητικότητα του εντέρου,
• τον ύπνο,
• τη συμμόρφωση στη θεραπεία,
• τη συνολική ποιότητα ζωής.

Δεν δημιουργεί, όμως, από μόνο του ελκώδη κολίτιδα.

Η ενοχοποίηση του ασθενούς για τη διατροφή ή την ψυχολογική του κατάσταση δεν είναι ούτε σωστή ούτε χρήσιμη.

📍 Ποιοι είναι οι τύποι της ελκώδους κολίτιδας;

Η νόσος ταξινομείται κυρίως ανάλογα με το πόσο μεγάλο μέρος του παχέος εντέρου έχει προσβληθεί.

Ελκώδης πρωκτίτιδα

Η φλεγμονή περιορίζεται στο ορθό, δηλαδή στο τελευταίο τμήμα του παχέος εντέρου.

Μπορεί να προκαλεί:

• αίμα στα κόπρανα,
• βλέννα,
• πόνο στην περιοχή,
• επείγουσα ανάγκη για κένωση,
• τεινεσμό.

Τι είναι ο τεινεσμός;

Τεινεσμός είναι η επίμονη αίσθηση ότι χρειάζεται να γίνει κένωση, ακόμη και όταν το έντερο είναι σχεδόν άδειο.

Το άτομο μπορεί να επισκέπτεται συχνά την τουαλέτα, αλλά να αποβάλλει ελάχιστα κόπρανα, αίμα ή βλέννα.

Αριστερή κολίτιδα

Η φλεγμονή ξεκινά από το ορθό και επεκτείνεται προς τα πάνω στην αριστερή πλευρά του παχέος εντέρου.

Μπορεί να προκαλεί:

• αιματηρή διάρροια,
• πόνο στην αριστερή πλευρά της κοιλιάς,
• απώλεια βάρους,
• έντονη ανάγκη για κένωση.

Εκτεταμένη κολίτιδα

Η φλεγμονή επεκτείνεται πέρα από την αριστερή πλευρά και μπορεί να επηρεάζει το μεγαλύτερο μέρος ή ολόκληρο το παχύ έντερο.

Όταν προσβάλλεται ολόκληρο το παχύ έντερο, χρησιμοποιείται συχνά ο όρος πανκολίτιδα.

Η εκτεταμένη νόσος μπορεί να προκαλεί συχνότερες κενώσεις, σοβαρότερη αιμορραγία και εντονότερα γενικά συμπτώματα.

Η έκταση μπορεί να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου και επηρεάζει τόσο τη θεραπεία όσο και το πρόγραμμα παρακολούθησης.

🔥 Εξάρσεις και υφέσεις

Η ελκώδης κολίτιδα συνήθως εξελίσσεται με περιόδους έξαρσης και ύφεσης.

Έξαρση

Κατά την έξαρση, η φλεγμονή είναι ενεργή και τα συμπτώματα εμφανίζονται ή επιδεινώνονται.

Η έξαρση μπορεί να είναι:

• ήπια,
• μέτρια,
• σοβαρή.

Ύφεση

Κατά την ύφεση, τα συμπτώματα μειώνονται σημαντικά ή εξαφανίζονται και η φλεγμονή τίθεται υπό έλεγχο.

Η απουσία συμπτωμάτων δεν σημαίνει πάντοτε ότι ο βλεννογόνος έχει επουλωθεί πλήρως. Γι’ αυτό η παρακολούθηση δεν βασίζεται μόνο στο πώς αισθάνεται ο ασθενής.

Ο γιατρός μπορεί να παρακολουθεί:

• εξετάσεις αίματος,
• καλπροτεκτίνη κοπράνων,
• ενδοσκοπικά ευρήματα,
• ιστολογικά ευρήματα,
• διατροφικούς δείκτες.

Ο στόχος της θεραπείας δεν είναι μόνο να μειώσει τα συμπτώματα, αλλά και να ελέγξει αντικειμενικά τη φλεγμονή.

🚻 Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα;

Τα συμπτώματα εξαρτώνται από την έκταση και τη βαρύτητα της φλεγμονής.

Τα συχνότερα είναι:

• επαναλαμβανόμενη διάρροια,
• αίμα στα κόπρανα,
• αιμορραγία από το ορθό,
• βλέννα ή πύον στα κόπρανα,
• κοιλιακές κράμπες,
• πόνος στην κοιλιά,
• επείγουσα ανάγκη για τουαλέτα,
• τεινεσμός,
• κόπωση,
• μειωμένη όρεξη,
• ακούσια απώλεια βάρους,
• πυρετός σε σοβαρότερες εξάρσεις,
• αναιμία.

Σε ορισμένους ανθρώπους, ιδιαίτερα όταν η φλεγμονή περιορίζεται στο ορθό, μπορεί να εμφανιστεί δυσκοιλιότητα αντί για διάρροια.

Στα παιδιά και στους εφήβους, η ενεργή νόσος μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη και την εφηβεία.

👁️ Μπορεί να επηρεάσει άλλα σημεία του σώματος;

Ναι. Όπως και η νόσος Crohn, η ελκώδης κολίτιδα μπορεί να συνοδεύεται από φλεγμονή εκτός του εντέρου.

Πιθανές εξωεντερικές εκδηλώσεις εμφανίζονται:

• στις αρθρώσεις,
• στα μάτια,
• στο δέρμα,
• στο ήπαρ και στα χοληφόρα.

Ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει:

• πόνο ή πρήξιμο στις αρθρώσεις,
• ερυθρότητα ή πόνο στα μάτια,
• ευαίσθητα κόκκινα οζίδια στο δέρμα,
• πληγές στο στόμα,
• διαταραχές των χοληφόρων.

Μια σπάνια αλλά σημαντική πάθηση που συνδέεται με την ελκώδη κολίτιδα είναι η πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα, γνωστή ως PSC.

Κάθε νέο σύμπτωμα πρέπει να αναφέρεται στην ιατρική ομάδα, ακόμη και αν φαίνεται άσχετο με το έντερο.

⚠️ Ποιες επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει;

Η ελκώδης κολίτιδα μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές μέσα ή έξω από το πεπτικό σύστημα.

Αναιμία

Η χρόνια απώλεια αίματος και η φλεγμονή μπορούν να προκαλέσουν:

• σιδηροπενία,
• σιδηροπενική αναιμία,
• αναιμία χρόνιας νόσου.

Η αναιμία μπορεί να εκδηλώνεται με κόπωση, αδυναμία, δύσπνοια, ταχυκαρδία και ωχρότητα.

Αφυδάτωση και ηλεκτρολυτικές διαταραχές

Η συχνή και σοβαρή διάρροια μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών.

Μειωμένη οστική πυκνότητα

Η χρόνια φλεγμονή, η μειωμένη θρέψη, η χαμηλή βιταμίνη D και η παρατεταμένη χρήση κορτικοστεροειδών μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο οστεοπενίας ή οστεοπόρωσης.

Σοβαρή αιμορραγία

Η έντονη φλεγμονή μπορεί να προκαλέσει σημαντική αιμορραγία και να απαιτήσει νοσηλεία.

Διάτρηση

Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να δημιουργηθεί οπή στο τοίχωμα του παχέος εντέρου. Πρόκειται για επείγουσα κατάσταση.

Τοξικό μεγάκολο

Το τοξικό μεγάκολο είναι μια σπάνια αλλά απειλητική για τη ζωή επιπλοκή, κατά την οποία το παχύ έντερο διατείνεται σημαντικά και χάνει τη φυσιολογική του λειτουργία.

Πιθανά συμπτώματα είναι:

• έντονος κοιλιακός πόνος,
• μεγάλη διάταση της κοιλιάς,
• πυρετός,
• ταχυκαρδία,
• αφυδάτωση,
• σοβαρή γενική αδιαθεσία.

Χρειάζεται άμεση νοσοκομειακή αντιμετώπιση και σε ορισμένες περιπτώσεις επείγουσα χειρουργική επέμβαση.

🎗️ Αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου;

Η μακροχρόνια φλεγμονή του παχέος εντέρου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου.

Ο κίνδυνος επηρεάζεται από:

• τη διάρκεια της νόσου,
• την έκταση της φλεγμονής,
• τη βαρύτητα και τον έλεγχό της,
• το οικογενειακό ιστορικό,
• την παρουσία πρωτοπαθούς σκληρυντικής χολαγγειίτιδας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής με ελκώδη κολίτιδα θα εμφανίσει καρκίνο.

Σημαίνει ότι χρειάζεται εξατομικευμένο πρόγραμμα προληπτικών κολονοσκοπήσεων, το οποίο καθορίζεται από τον γαστρεντερολόγο με βάση τους προσωπικούς παράγοντες κινδύνου.

Ο καλός έλεγχος της φλεγμονής και η τακτική παρακολούθηση αποτελούν σημαντικά μέτρα πρόληψης.

🩺 Πώς γίνεται η διάγνωση;

Δεν υπάρχει μία μοναδική εξέταση που να αρκεί για τη διάγνωση.

Ο γαστρεντερολόγος αξιολογεί:

• τα συμπτώματα,
• τη διάρκεια και τη συχνότητά τους,
• το ιατρικό ιστορικό,
• το οικογενειακό ιστορικό,
• τα φάρμακα,
• τη φυσική εξέταση.

Στη συνέχεια μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος, κοπράνων και ενδοσκόπηση.

Εξετάσεις αίματος

Μπορούν να δείξουν:

• αναιμία,
• αυξημένους δείκτες φλεγμονής,
• σημεία λοίμωξης,
• διαταραχές ηλεκτρολυτών,
• διατροφικές ανεπάρκειες.

Εξετάσεις κοπράνων

Χρησιμοποιούνται για:

• τον αποκλεισμό βακτηριακών ή παρασιτικών λοιμώξεων,
• την ανίχνευση φλεγμονής,
• τη μέτρηση της καλπροτεκτίνης.

Η καλπροτεκτίνη κοπράνων μπορεί να βοηθήσει στη διάκριση μιας φλεγμονώδους νόσου από λειτουργικές διαταραχές, όπως το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου.

Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να καθορίσει την τελική διάγνωση.

Κολονοσκόπηση και βιοψίες

Η κολονοσκόπηση επιτρέπει την άμεση εξέταση του παχέος εντέρου.

Ο γιατρός μπορεί να εντοπίσει:

• ερυθρότητα,
• ευθρυπτότητα του βλεννογόνου,
• έλκη,
• αιμορραγία,
• την έκταση της φλεγμονής.

Κατά την εξέταση λαμβάνονται μικρά δείγματα ιστού, οι βιοψίες, τα οποία εξετάζονται στο μικροσκόπιο.

Ο συνδυασμός της ενδοσκοπικής και ιστολογικής εικόνας είναι βασικός για τη διάγνωση.

🆚 Ποια είναι η διαφορά από τη νόσο Crohn;

Η ελκώδης κολίτιδα και η νόσος Crohn ανήκουν στα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου, αλλά έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Ελκώδης κολίτιδα

• περιορίζεται στο παχύ έντερο και στο ορθό,
• ξεκινά συνήθως από το ορθό,
• επεκτείνεται με συνεχή τρόπο,
• προσβάλλει κυρίως την εσωτερική επιφάνεια του εντέρου,
• δεν προκαλεί συνήθως τα βαθιά συρίγγια που χαρακτηρίζουν τη Crohn.

Νόσος Crohn

• μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο από το στόμα έως τον πρωκτό,
• συχνά προσβάλλει το λεπτό έντερο,
• μπορεί να αφήνει υγιή τμήματα ανάμεσα στις φλεγμονώδεις περιοχές,
• μπορεί να επηρεάζει ολόκληρο το πάχος του εντερικού τοιχώματος,
• μπορεί να προκαλέσει στενώσεις, συρίγγια και αποστήματα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις η διάκριση δεν είναι αμέσως ξεκάθαρη και μπορεί να χρειάζεται χρόνος και επανεκτίμηση.

🆚 Ποια είναι η διαφορά από το ευερέθιστο έντερο;

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου μπορεί να προκαλεί πόνο, φούσκωμα, διάρροια ή δυσκοιλιότητα, αλλά δεν προκαλεί οργανική φλεγμονή ή έλκη.

Στην ελκώδη κολίτιδα:

• υπάρχει πραγματική φλεγμονή,
• μπορεί να υπάρχει αίμα στα κόπρανα,
• μπορεί να εμφανιστούν αναιμία, πυρετός και απώλεια βάρους,
• μπορεί να προκληθούν σοβαρές επιπλοκές,
• απαιτείται φαρμακευτική θεραπεία και τακτική παρακολούθηση.

Το ΣΕΕ δεν μετατρέπεται σε ελκώδη κολίτιδα.

Ένας άνθρωπος με ελκώδη κολίτιδα μπορεί, όμως, να εμφανίζει συμπτώματα που μοιάζουν με ΣΕΕ ακόμη και όταν η φλεγμονή βρίσκεται σε ύφεση.

💊 Πώς αντιμετωπίζεται;

Δεν υπάρχει μία θεραπεία που να λειτουργεί για όλους.

Η επιλογή εξαρτάται από:

• την έκταση της νόσου,
• τη βαρύτητα της έξαρσης,
• την ηλικία,
• προηγούμενες θεραπείες,
• άλλες παθήσεις,
• τις προτιμήσεις του ασθενούς.

Οι βασικοί στόχοι είναι:

• να περιοριστεί η ενεργή φλεγμονή,
• να επιτευχθεί ύφεση,
• να διατηρηθεί η ύφεση,
• να επουλωθεί ο βλεννογόνος,
• να προληφθούν επιπλοκές,
• να προστατευτεί η ποιότητα ζωής.

💉 Φαρμακευτική θεραπεία

Αμινοσαλικυλικά — 5-ASA

Φάρμακα όπως η μεσαλαζίνη χρησιμοποιούνται συχνά στην ήπια έως μέτρια ελκώδη κολίτιδα.

Μπορούν να χορηγηθούν:

• από το στόμα,
• ως υπόθετα,
• ως αφρός,
• ως υποκλυσμοί.

Η τοπική θεραπεία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν η φλεγμονή περιορίζεται στο ορθό ή στην αριστερή πλευρά του παχέος εντέρου.

Κορτικοστεροειδή

Χρησιμοποιούνται για τον γρήγορο έλεγχο μιας μέτριας ή σοβαρής έξαρσης.

Δεν προορίζονται για μακροχρόνια διατήρηση της ύφεσης, επειδή η παρατεταμένη χρήση μπορεί να προκαλέσει:

• οστεοπόρωση,
• αύξηση σακχάρου,
• υπέρταση,
• λοιμώξεις,
• αύξηση βάρους,
• διαταραχές ύπνου και διάθεσης.

Ο στόχος είναι να χρησιμοποιούνται στη μικρότερη απαραίτητη διάρκεια και να αντικαθίστανται από κατάλληλη θεραπεία συντήρησης.

Ανοσοτροποποιητικά

Ρυθμίζουν τη δράση του ανοσοποιητικού και μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Χρειάζονται τακτικές εξετάσεις για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας και των πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών.

Βιολογικές θεραπείες

Οι βιολογικοί παράγοντες στοχεύουν συγκεκριμένα μόρια ή μηχανισμούς που συμμετέχουν στη φλεγμονή.

Υπάρχουν διαφορετικές κατηγορίες και η επιλογή τους εξατομικεύεται.

Νεότερες στοχευμένες θεραπείες

Υπάρχουν επίσης φάρμακα μικρών μορίων που επηρεάζουν συγκεκριμένα μονοπάτια του ανοσοποιητικού.

Πριν από ορισμένες ανοσοκατασταλτικές θεραπείες χρειάζονται:

• έλεγχος για λοιμώξεις,
• αιματολογικές εξετάσεις,
• αξιολόγηση εμβολιασμών,
• εκτίμηση προσωπικών παραγόντων κινδύνου.

Η θεραπεία δεν πρέπει να διακόπτεται ή να τροποποιείται χωρίς συνεννόηση με τον γαστρεντερολόγο.

🥗 Ποιος είναι ο ρόλος της διατροφής;

Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη δίαιτα που να θεραπεύει την ελκώδη κολίτιδα.

Η διατροφή μπορεί να βοηθήσει:

• στη διατήρηση καλής θρέψης,
• στην πρόληψη ελλείψεων,
• στη διαχείριση ορισμένων συμπτωμάτων,
• στην αποκατάσταση μετά από έξαρση,
• στη διατήρηση μυϊκής μάζας.

Κατά την ύφεση, στόχος είναι συνήθως μια ποικίλη και ισορροπημένη διατροφή, προσαρμοσμένη στις προσωπικές ανοχές.

Κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης μπορεί προσωρινά να είναι καλύτερα ανεκτά:

• μικρότερα και συχνότερα γεύματα,
• πιο μαλακές τροφές,
• τροφές με λιγότερες σκληρές ή αδιάλυτες ίνες,
• επαρκή υγρά και ηλεκτρολύτες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι φυτικές ίνες πρέπει να αποκλειστούν για πάντα. Η κατάλληλη ποσότητα και μορφή εξαρτώνται από τη δραστηριότητα της νόσου και την ανοχή.

Οι εκτεταμένοι αποκλεισμοί χωρίς καθοδήγηση μπορεί να οδηγήσουν σε υποθρεψία και σε πιο δύσκολη σχέση με το φαγητό.

🔪 Πότε χρειάζεται χειρουργείο;

Χειρουργική επέμβαση μπορεί να χρειαστεί όταν:

• η σοβαρή φλεγμονή δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία,
• υπάρχει ανεξέλεγκτη αιμορραγία,
• εμφανιστεί διάτρηση,
• αναπτυχθεί τοξικό μεγάκολο,
• εντοπιστούν προκαρκινικές αλλοιώσεις ή καρκίνος,
• οι ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων δεν είναι διαχειρίσιμες.

Η επέμβαση περιλαμβάνει αφαίρεση του παχέος εντέρου και, ανάλογα με την περίπτωση, του ορθού.

Μετά την επέμβαση μπορεί να δημιουργηθεί:

• μόνιμη ειλεοστομία ή
• εσωτερικός νεοορθός από λεπτό έντερο, γνωστός ως λήκυθος ή pouch.

Επειδή η ελκώδης κολίτιδα περιορίζεται στο παχύ έντερο και στο ορθό, η πλήρης αφαίρεσή τους εξαλείφει την κολίτιδα και τον σχετικό κίνδυνο καρκίνου σε αυτά τα όργανα.

Ωστόσο, η επέμβαση αποτελεί μεγάλη θεραπευτική απόφαση και μπορεί να συνοδεύεται από δικές της επιπλοκές ή αλλαγές στη λειτουργία του εντέρου. Δεν σημαίνει ότι εξαφανίζονται υποχρεωτικά όλες οι εξωεντερικές εκδηλώσεις.

🚨 Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια;

Ένας άνθρωπος με γνωστή ή πιθανή ελκώδη κολίτιδα πρέπει να ζητήσει άμεση βοήθεια όταν υπάρχει:

• πολύ μεγάλη ποσότητα αίματος,
• συνεχής αιμορραγία,
• μαύρα ή πολύ σκούρα κόπρανα,
• έντονος ή συνεχώς επιδεινούμενος κοιλιακός πόνος,
• μεγάλη διάταση της κοιλιάς,
• υψηλός πυρετός,
• ταχυκαρδία,
• επαναλαμβανόμενος έμετος,
• σοβαρή αδυναμία,
• λιποθυμική τάση,
• σημεία αφυδάτωσης,
• πολύ συχνές αιματηρές κενώσεις.

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρή έξαρση ή επιπλοκή και μπορεί να χρειάζονται νοσηλεία.

🌿 Μπορεί κάποιος να ζήσει φυσιολογικά με ελκώδη κολίτιδα;

Ναι. Η ελκώδης κολίτιδα είναι χρόνια νόσος, αλλά με κατάλληλη θεραπεία πολλοί άνθρωποι επιτυγχάνουν μακροχρόνια ύφεση.

Μπορούν να:

• εργάζονται,
• ταξιδεύουν,
• αθλούνται,
• δημιουργούν οικογένεια,
• έχουν ενεργή κοινωνική ζωή.

Η καθημερινή φροντίδα περιλαμβάνει:

• συνέπεια στη θεραπεία,
• τακτική παρακολούθηση,
• προληπτικές κολονοσκοπήσεις,
• έλεγχο αναιμίας και θρέψης,
• φροντίδα της οστικής υγείας,
• κατάλληλους εμβολιασμούς,
• σωματική δραστηριότητα,
• υποστήριξη της ψυχικής υγείας.

Η ύφεση δεν αποτελεί λόγο αυθαίρετης διακοπής της αγωγής. Η θεραπεία συντήρησης μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής και βοηθά στη διατήρηση του ελέγχου της φλεγμονής.

✅ Συμπέρασμα

Η ελκώδης κολίτιδα είναι μια χρόνια, ανοσομεσολαβούμενη φλεγμονώδης νόσος που προσβάλλει το ορθό και το παχύ έντερο.

Δεν προκαλείται από ένα συγκεκριμένο τρόφιμο, δεν είναι αποτέλεσμα άγχους και δεν είναι το ίδιο με το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου.

Μπορεί να προκαλέσει αιματηρή διάρροια, κοιλιακό πόνο, επείγουσα ανάγκη για κένωση, κόπωση και αναιμία. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αιμορραγία, διάτρηση ή τοξικό μεγάκολο.

Η έγκαιρη διάγνωση, ο αποτελεσματικός έλεγχος της φλεγμονής και η τακτική παρακολούθηση μπορούν να μειώσουν τις εξάρσεις, να προλάβουν επιπλοκές και να προστατεύσουν την ποιότητα ζωής.

Κάθε επίμονη διάρροια ή παρουσία αίματος στα κόπρανα χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε αιμορροΐδες, τροφική δυσανεξία ή «νευρικό έντερο».

Πηγές

• NIDDK – Ulcerative Colitis
• NIDDK – Συμπτώματα και αιτίες της ελκώδους κολίτιδας
• NIDDK – Διάγνωση της ελκώδους κολίτιδας
• NIDDK – Θεραπεία της ελκώδους κολίτιδας
• European Crohn’s and Colitis Organisation – ECCO Guidelines
• Crohn’s & Colitis Foundation – Τύποι ελκώδους κολίτιδας
• NHS – Ulcerative colitis

‼️ Το Listarxos είναι ένα προσωπικό σημειωματάριο γνώσεων, εμπειριών και σκέψεων ✍️
Τα κείμενα εκφράζουν αποκλειστικά προσωπικές απόψεις και δεν αποτελούν επαγγελματικές ή επιστημονικές συμβουλές.